Głównym produktem projektu W poszukiwaniu unikalnych elementów krajobrazu przyrodniczego
i kulturowego: aktywizacja lokalnej społeczności wokół georóżnorodności na obszarze LGD Trakt Piastów jest przewodnik po dziewięciu geostanowiskach z obszaru realizacji projektu. Opis geostanowisk i sposobu ich zwiedzania poprzedzony jest solidną dawką wiedzy o całym obszarze z zakresu genezy ukształtowania terenu, uwarunkowań hydrogeologicznych, a także dziedzictwa kulturowego. Przewodnik jest dostępny w formie elektronicznej (format PDF, kliknij na okładkę obok) lub w postaci zasobów internetowych (na tej stronie, rozwijalne menu w sekcji Projekt EFS+, podmenu Przewodnik po geostanowiskach; można również wybrać poniżej rozwijalną sekcję Spis treści i korzystać z odnośników).
Zespół autorów
Redaktorzy przewodnika:
Przemysław Gonera i Lech Kaczmarek
Zespół autorów (alfabetycznie):
dr Przemysław Gonera, Pracownia Badań Antropocenu, WNGiG UAM,
dr hab. prof. UAM Renata Graf, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej, WNGiG UAM,
dr Lech Kaczmarek, Laboratorium Biologicznych Informacji Przestrzennych, WB UAM,
prof. dr hab. Leszek Kasprzak, Zakład Geomorfologii, WNGiG UAM,
dr hab. Sławomir Królewicz, Zakład Teledetekcji Środowiska i Gleboznawstwa, WNGiG UAM,
dr hab. prof. UAM Mirosław Makohonienko, Pracownia Badań Antropocenu, WNGiG UAM
dr Alicja Najwer, Zakład Geoinformacji, WNGiG UAM
dr hab. prof. UAM Iwona Piotrowska, Lab. Dydaktyki Geografii i Badań Edukacyjnych WNGiG
dr Łukasz Szał, Gminny Ośrodek Sportu, Turystyki i Rekreacji w Kostrzynie
prof. dr hab. Zbigniew Zwoliński, Zakład Geoinformacji, WNGiG UAM
(skróty: UAM – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; WNGiG – Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych; WB – Wydział Biologii)
Projekt okładki i layout: Barbara Kaczmarek
Wsparcie techniczne: Anastasiia Herzhanovska
Informacja o dotacji
Przewodnik został sfinansowany z funduszy:
Projekt
W poszukiwaniu unikalnych elementów krajobrazu przyrodniczego
i kulturowego: aktywizacja lokalnej społeczności wokół georóżnorodności na obszarze LGD Trakt Piastów
realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski
2021-2027 (FEW) współfinansowanego ze środków
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+)
Wartość projektu: 459 885,31 PLN
Kwota dofinansowania: 436 701,31 PLN
w tym ze środków europejskich: 367 908,24 PLN
Spis treści
Nawigacja po treści przewodnika na stronie internetowej:
Informacje ogólne (lub w wersji PDF – cały przewodnik)
Geostanowisko 1. Park Natury Promno (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 2. Morena Siedlecka (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 3. Rynny glacjalne (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 4. Oz Leśna Grobla (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 5. Dolina Cybiny (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 6. Gleby poligonalne (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 7. Ostrów Lednicki (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 8. Stawy Czerniejewskie (lub w wersji PDF)
Geostanowisko 9. Trasa historyczna Trzek (lub w wersji PDF)
Wstęp
Ziemia żyje
Przemysław Gonera
Otoczona atmosferą, przepełniona wodą, podlegająca ciągłej ewolucji, tworzy krajobrazy, które cieszą ludzkie oko. Każdy chciałby żyć w przyjaznym miejscu, tam, gdzie jego mała ojczyzna, pełna jest ciekawych miejsc powstałych za sprawą natury, ale także i kreatywności człowieka.
Opowiadając historię tych miejsc, kierując się ich dziedzictwem geologicznym, kulturowym i przyrody ożywionej, wkraczamy w sferę GEOPARKU. Geoparki, funkcjonują w świecie od lat 90. poprzedniego stulecia, edukując, kreując badania naukowe
i chroniąc najciekawsze, unikalne miejsca na powierzchni ziemi.
Powołanie pierwszego Geoparku w Wielkopolsce jest celem, do którego dążą autorzy niniejszego opracowania.
Biorąc pod uwagę fakt, że ostatnim wielkim rzeźbiarzem na terenie naszego województwa był lądolód skandynawski ostatniego zlodowacenia, który w fazie recesji zatrzymał się na linii, znaczonej dzisiaj pagórkami morenowymi tzw. fazy poznańskiej, inicjatorzy proponują utworzenie Geoparku, o wstępnej nazwie „Wielkopolska Glacjalna” na terenie gmin Łubowo, Pobiedziska, Kostrzyn, Czerniejewo, a w najbliższej perspektywie dodatkowo: Gniezno, Swarzędz, Czerwonak, Murowana Goślina, Poznań, Suchy Las, Rokietnica i Tarnowo Podgórne (ryc. 1). Do rozważenia proponuje się także włączenie gmin Wielkopolskiego Parku Narodowego: Luboń, Komorniki, Dopiewo, Puszczykowo, Mosina i Stęszew.
Miejscami szczególnymi, które jak klamrą zamykałyby teren geoparku, byłby na wschodzie Ostrów Lednicki, związany
z początkami państwowości polskiej a na zachodzie Morasko, obszar spektakularnego impaktu meteorytowego. Wyznaczając geostanowiska oraz ciekawe trasy, pragniemy zachęcić Państwa do uprawiania geoturystyki, która wyzwala aktywność opartą na świadomym poznawaniu dziedzictwa geologicznego, elementów współczesnej przyrody oraz przejawów działalności ludzkiej nawiązujących do wykorzystania zasobów Ziemi.
Ryc. 1. Projektowany Geopark Wielkopolska Glacjalna na mapie ukształtowania terenu
(autor: Lech Kaczmarek)
Objaśnienia: 1- gminy opisane w przewodniku; 2 – gminy planowane do powiększenia obszaru geoparku w pierwszej kolejności; 3 – gminy Wielkopolskiego Parku Narodowego; 4 – zasięg fazy poznańskiej ostatniego zlodowacenia.
Publikacja „Krajobraz naturalny i kulturowy Pojezierza Gnieźnieńskiego i Równiny Wrzesińskiej. Przewodnik po geostanowiskach w gminach Łubowo, Kostrzyn, Pobiedziska
i Czerniejewo”, jest finalnym produktem realizacji projektu
„W poszukiwaniu unikalnych elementów krajobrazu przyrodniczego
i kulturowego: aktywizacja lokalnej społeczności wokół georóżno-rodności na obszarze LGD Trakt Piastów”, dofinansowanego
ze środków EFS+.
Twórcom projektu, zrzeszonym w Stowarzyszeniu Geopark Wielkopolski, przeświecał jasny cel: wykorzystując potencjał pracowników Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im, Adama Mickiewicza w Poznaniu, poprzez wspólne działania z lokalną społecznością, odkryć na nowo walory przyrodnicze i kulturowe ich małych ojczyzn.
Czy cel został osiągnięty? Ocenicie Państwo sami.
Podziękowania
Stowarzyszenie Geopark Wielkopolski dziękuje wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji projektu w ramach EFS+,
„W poszukiwaniu unikalnych elementów krajobrazu przyrodniczego i kulturowego: aktywizacja lokalnej społeczności wokół georóżnorodności na obszarze LGD Trakt Piastów” i pośrednio do powstania niniejszego Przewodnika.
Szczególne podziękowania kierujemy do strategicznego partnera projektu, Gminy Łubowo oraz Lokalnej Grupy Działania „Trakt Piastów” za cenne uwagi i gotowość wsparcia merytorycznego na każdym etapie przygotowania i realizacji Projektu.
Dziękujemy władzom Gminy Kostrzyn za przychylność i gotowość pomocy, szczególnie w doborze miejsc, w których odbywały się zajęcia w ramach poszczególnych zadań.
Przede wszystkim dziękujemy ponad 200 uczestnikom, od młodzieży szkolnej po seniorów 60+, biorącym aktywny udział w wykładach, zajęciach warsztatowych, wycieczkach i pracach nad przygotowaniem geostanowisk.
Zajęcia odbywały się w:
Gmina Łubowo – Świetlice wiejskie w Łubowie, Fałkowie
i Wierzycach, Szkoła Podstawowa w Łubowie i Lednogórze, Biblioteka Publiczna i Centrum Kultury w Łubowie.
Gmina Kostrzyn – Świetlice wiejskie w Gułtowach i Trzeku, Szkoła Podstawowa w Siekierkach Wielkich i Brzeżnie, Międzypokoleniowe Centrum Inicjatyw Lokalnych w Kostrzynie.
Gmina Czerniejewo – Wiejski Dom Kultury w Żydowie.
Gmina Pobiedziska – Biblioteka Publiczna w Pobiedziskach, filia
w Biskupicach.
To dzięki Państwa zaangażowaniu i aktywnej postawie możliwa była realizacja programu i przygotowanie tego Przewodnika.
Dziękujemy również Paniom z Kół Gospodyń Wiejskich
w Gułtowach, Fałkowie i „Złota Jerzyna” ze Złotniczek za przygotowany catering, który pozwolił przetrwać uczestnikom w trakcie kilkugodzinnych zajęć.