Opisy geostanowisk
Lech Kaczmarek
Druga część przewodnika zawiera opisy dziewięciu geostanowisk (ryc. G-0.1). Przy wyborze geostanowisk autorzy kierowali się założeniem, aby zaprezentować odbiorcom charakterystyczne zespoły form polodowcowych oraz interesujące przejawy kształtowania się krajobrazu kulturowego powstałych w wyniku obecności człowieka w środowisku. Kolejność prezentowania (i numeracji) geostanowisk nie jest przypadkowa: od opisu kształtowania się moren – wyznaczników zasięgu lądolodu (geostanowisko 1 i 2), poprzez procesy zachodzące w obrębie aktywnego lądolodu (rynny glacjalne i akumulacyjne formy ozów; geostanowisko 3 i 4), procesy akumulacji i erozji na przedpolu lądolodu (sandry oraz doliny proglacjalne, a także procesy związane z wieloletnią zmarzliną; geostanowiska 4, 5 i 6) aż po przejawy działalności człowieka (geostanowiska 7, 8 i 9). Trzeba jednak pamiętać, że wybrane geostanowiska nie są jedynymi miejscami reprezentującymi zagadnienia geodziedzictwa na tym terenie. Zatem opracowywanie nowych geostanowisk jest sprawą otwartą.
Ryc. G-0.1. Lokalizacja geostanowisk opisanych w przewodniku (autor: Lech Kaczmarek)
Każde geostanowisko posiada zwięzły opis uwzględniający: tematykę wiodącą, zwartą charakterystykę oraz lokalizację. Na końcu opisu zamieszczono propozycje zwiedzania, które są zaproszeniem do eksploracji terenu oraz zachętą do tworzenia własnych planów wędrówkowych. Stronę zamyka ocena geostanowiska w postaci tabelarycznej, uwzględniająca wartość naukowo-poznawczą, edukacyjną, krajobrazową i historyczno-kulturową geostanowiska, a także dostępność i bezpieczeństwo oraz stan zachowania i podatność na przekształcenia. Celem oceny jest wskazanie mocnych i słabych stron geostanowiska, a metodyka waloryzacji jest dostępna w materiałach internetowych towarzyszących przewodnikowi (LINK). Opis geostanowiska znajduje się na odwrocie strony tytułowej. Każdy istotny odnośnik internetowy jest udostępniony w postaci linku oraz kodu QR.
W dalszej części zamieszczono opisy zagadnień związanych z wiodącą tematyką geostanowiska. Przedstawione w formie popularnonaukowych opisów napisanych przystępnym językiem, pozwalają Czytelnikowi na zrozumienie zagadnień tworzenia polodowcowych form terenu i kształtowania się krajobrazu kulturowego.
Odwiedzając geostanowisko można w prosty sposób przejść z wersji przewodnikowego opisu na opis zamieszczony w Internecie. Wystarczy zeskanować smartfonem kod QR o nazwie „Geostanowisko”, znajdujący się przy zwięzłym opisie geostanowiska. Wersja internetowa zawierać może, oprócz treści przewodnikowej, opracowania o charakterze bardziej specjalistycznym. Warto skorzystać z tych materiałów, jeśli chcemy poszerzyć naszą wiedzę o geostanowisku.
Zapraszamy do lektury i odkrywania „skarbów” terenu!